Header OverviewPage
Blog

Voor vaste inrichting buitenland compliance moet je dit regelen

November 8, 2026 · Ruud van Poppel
Heeft je onderneming een vaste inrichting in het buitenland, dan moet je je daar registreren en lokaal aangifte doen. Ook in Nederland houd je verplichtingen. Dit artikel laat zien welke verplichtingen er ontstaan, hoe je ze stap voor stap regelt en waar je op let voordat je over de grens uitbreidt.
Blog

Heeft je onderneming een vaste inrichting in het buitenland? Dan word je in dat land belastingplichtig. Je moet je daar registreren en aangifte doen over de winst die bij die vestiging hoort. Vaak komen daar lokale btw en loonheffing bij. In Nederland geef je de winst van de vestiging ook gewoon aan, al stelt de objectvrijstelling die winst (en dat verlies) hier vrij. Vaste inrichting buitenland compliance heeft dus twee kanten: een volledige lokale administratie en een correcte verwerking in je Nederlandse aangifte. Regel je dat pas na een buitenlandse controle, dan loop je het risico op aanslagen, rente en boetes over meerdere jaren tegelijk.

Vaste inrichting in het buitenland? Dit moet je fiscaal regelen

Waarom merk je pas laat dat je een vaste inrichting in het buitenland hebt?

Een dochtervennootschap richt je bewust op, bij een notaris en met een inschrijving. Een vaste inrichting ontstaat vaak ongemerkt. Er is geen oprichtingsmoment en geen formulier dat het besluit markeert. Een verkoper die vanuit huis in Duitsland werkt, een werkplaats die je in België huurt of een montageproject dat langer loopt dan gepland: daar begint het meestal mee.

Een vaste inrichting is een duurzame, vaste aanwezigheid van je onderneming in een ander land, van waaruit je daar daadwerkelijk zaken doet. De Belastingdienst omschrijft het als een bedrijfsruimte die is gevestigd in een ander land dan het hoofdhuis, bijvoorbeeld een winkel of werkplaats van waaruit je goederen of diensten levert. Een ruimte die je één dag huurt, of een opslagruimte en goederendepot, telt daarbij niet mee.

Voor de winstbelasting geldt de internationale definitie uit artikel 5 van het OESO-modelverdrag. Die vormt het uitgangspunt voor vrijwel alle Nederlandse belastingverdragen. Bouw-, constructie- en installatiewerk vormt volgens die systematiek doorgaans pas een vaste inrichting als het langer duurt dan twaalf maanden, zoals de regering in 2024 aan de Eerste Kamer toelichtte bij een verdragsbehandeling. Let op: afzonderlijke verdragen kunnen een andere termijn noemen. Kijk dus altijd naar het verdrag met het land waar je werkt.

Daarnaast bestaat de vaste vertegenwoordiger. Sluit een medewerker of agent in het buitenland regelmatig contracten af namens jouw onderneming, dan kan dat ook zonder kantoor tot een vaste inrichting leiden. Sinds de herziening van het OESO-modelverdrag in 2017 is die regel ruimer geworden. Ook iemand die op eigen naam maar voor jouw rekening en risico handelt, kan nu een vaste inrichting vormen.

De groep ondernemers voor wie dit speelt, is groot. Dat zijn niet alleen de bewust opgerichte vennootschappen. Ondernemers die zonder aparte rechtspersoon over de grens werken, zitten daar niet in. Wil je eerst scherp hebben of er bij jou sprake is van een vaste inrichting, lees dan wanneer je fiscaal een vaste inrichting in het buitenland hebt en vier signalen dat je er ongemerkt een hebt.

Wat valt onder vaste inrichting buitenland compliance?

Zodra de vaste inrichting er is, lopen er vier sporen tegelijk. Elk spoor heeft zijn eigen regels, en die regels zijn niet altijd met elkaar in lijn.

Registratie en lokale winstbelasting

In het vestigingsland meld je de onderneming aan bij de lokale belastingdienst. Vaak moet je je ook inschrijven in een handelsregister. Daarna doe je daar jaarlijks aangifte over de winst van de vaste inrichting. Dat vraagt om een administratie waaruit het resultaat van de vestiging los van het hoofdhuis blijkt. Een kostenplaats in je bestaande boekhouding is meestal niet genoeg: de lokale inspecteur wil kunnen zien welke omzet, kosten en activa bij de vestiging horen.

Winsttoerekening tussen hoofdhuis en vestiging

Hoeveel winst bij de vestiging hoort, bepaal je volgens het zakelijkheidsbeginsel. Het Besluit winstallocatie vaste inrichtingen 2022 beschrijft hoe de Belastingdienst dat beoordeelt. Het kijkt naar de functies die de vestiging uitoefent, de activa die ze gebruikt en de risico's die ze draagt. Interne prestaties tussen hoofdhuis en vestiging (de zogenoemde dealings) hebben daarbij invloed op de verdeling. Leg die keuzes vast en pas ze in beide landen hetzelfde toe. Anders wil elk land de winst bij zichzelf belasten.

Btw

Hier zit een verschil dat veel ondernemers verrast. Voor de btw vormen de vaste inrichting en het hoofdhuis samen één ondernemer. Leveringen en diensten tussen die twee zijn dan normaal gesproken geen btw-prestaties, tenzij een van beide deel uitmaakt van een fiscale eenheid. Voor de winstbelasting moet je dezelfde interne prestatie juist wél tegen een zakelijke prijs verantwoorden. Eén interne overdracht krijgt dus twee fiscale behandelingen. Je administratie moet beide aankunnen. Daarnaast kan de vestiging de plaats van dienst bij ingekochte en verrichte diensten veranderen, en daarmee het land waar je btw afdraagt.

Loonheffing, sociale zekerheid en de Nederlandse aangifte

Werken er mensen vanuit de vestiging, dan heb je in dat land vaak een lokale loonadministratie nodig. Ook de sociale zekerheid van die medewerkers moet je opnieuw beoordelen. Dat staat los van je Nederlandse verplichtingen: de loonregels die in 2026 voor je als werkgever gelden blijven gewoon van toepassing op je Nederlandse personeel. Een salarisadministratie die meerdere landen aankan voorkomt dat er gaten vallen tussen beide systemen.

In Nederland blijf je je wereldwinst aangeven. Sinds 2012 geldt de objectvrijstelling voor buitenlandse ondernemingswinsten. Positieve én negatieve resultaten van de buitenlandse vaste inrichting worden uit de Nederlandse winst gehaald. Dat voorkomt dubbele belasting, maar het heeft een keerzijde die vaak over het hoofd wordt gezien. De aanloopverliezen van een nieuwe buitenlandse vestiging kun je in Nederland niet verrekenen. Alleen bij definitieve verliezen na het staken van de vestiging is onder voorwaarden aftrek mogelijk, via de stakingsverliesregeling.

Wie deze sporen uitbesteedt, krijgt doorgaans het volgende geleverd:

  • Toets: een onderbouwde analyse of er per land een vaste inrichting is, op basis van het verdrag en de feiten.
  • Registraties: aanmelding bij de buitenlandse belastingdienst en het handelsregister, en zo nodig voor btw en loonheffing.
  • Winstallocatie: een vastgelegde verdeling van functies, activa, risico's en interne vergoedingen.
  • Administratie en aangiftes: een gescheiden resultaat voor de vestiging, lokale aangiftes en de verwerking van de objectvrijstelling in de Nederlandse vennootschapsbelasting.

De prijs hangt vooral af van het aantal landen, de vraag of er een lokale adviseur bij moet, het aantal medewerkers ter plaatse en de hoeveelheid interne transacties.

Hoe pak je de compliance van een buitenlandse vestiging stap voor stap aan?

De volgorde doet ertoe. Wie begint met registreren voordat de winstverdeling helder is, moet die registratie later vaak aanpassen.

  1. Breng de activiteiten per land in kaart. Jij levert een overzicht van medewerkers, ruimtes, projecten en de duur ervan, en van wie contracten tekent. De adviseur toetst dat aan het belastingverdrag en de lokale definitie.
  2. Stel de startdatum vast. Een vaste inrichting ontstaat niet op de dag dat je het merkt, maar op de dag dat aan de voorwaarden werd voldaan. Bij een project dat de verdragstermijn overschrijdt, kan dat met terugwerkende kracht tot de eerste werkdag zijn.
  3. Leg de winstverdeling vast. Samen bepaal je welke functies, activa en risico's bij de vestiging horen en welke interne vergoedingen daarbij passen. Dit document is je verdediging bij een controle in beide landen.
  4. Registreer en richt de administratie in. De aanmeldingen bij de lokale belastingdienst volgen, net als een aparte resultatenadministratie voor de vestiging. Jij zorgt dat facturen, contracten en urenregistraties de vestiging herkenbaar vermelden.
  5. Plan de aangiftecyclus. Lokale aangiftedata wijken vaak af van de Nederlandse. Zet de deadlines voor winstbelasting, btw en loonheffing per land in één kalender, inclusief de Nederlandse aangifte waarin de objectvrijstelling wordt verwerkt.

Blijkt bij stap 2 dat de vestiging al langer bestaat, dan schuift de aanpak op. Eerst moet worden uitgezocht welke jaren openstaan en of een vrijwillige melding in het vestigingsland gunstiger uitpakt dan wachten. Hoe dat werkt, verschilt sterk per land.

Man in kantoor controleert financiële documenten met rekenmachine op bureau

Voor welke ondernemers is begeleiding bij een buitenlandse vaste inrichting zinvol?

Begeleiding loont vooral als de grens tussen wel en geen vaste inrichting dun is. Denk aan een installatiebedrijf met projecten die rond de verdragstermijn schommelen. Of aan een technische groothandel met een vertegenwoordiger die in het buitenland offertes afsluit. Of aan een softwarebedrijf waarvan een sleutelmedewerker permanent vanuit een ander land werkt. In die gevallen bepaalt een kleine verschuiving in feiten of er een hele lokale administratie bij komt.

Ook bij een bewuste uitbreiding naar een buitenlands kantoor of een buitenlandse werkplaats is vooraf advies zinvol. De keuze tussen vaste inrichting en dochtervennootschap heeft dan nog gevolgen voor aansprakelijkheid, verliesverrekening en administratieve last. Voor ondernemers in Helmond, Eindhoven of Veldhoven met vestigingen of projecten over de grens geldt hetzelfde: de vraag wordt bepaald door het verdrag met het vestigingsland, niet door je eigen regio.

Niet elke internationale activiteit vraagt om zo'n traject. Exporteer je alleen goederen vanuit Nederland en heb je in het buitenland geen ruimte, geen personeel en geen vertegenwoordiger met tekenbevoegdheid? Dan ontstaat er doorgaans geen vaste inrichting. Dan zijn je btw-verplichtingen bij grensoverschrijdende verkoop het belangrijkste aandachtspunt. Ook een korte beursdeelname of een eenmalig klantbezoek leidt meestal niet tot belastingplicht in het buitenland. Een volledige analyse is dan overbodig. Een korte toets bij twijfel is voldoende.

Vaste inrichting of dochtervennootschap: waar let je op voordat je kiest?

Zie je een buitenlandse vestiging aankomen, dan is de vorm een bewuste keuze. Vier criteria wegen daarbij het zwaarst, ongeacht wie je adviseert:

  • Verwachte resultaten in de eerste jaren. Verwacht je aanloopverliezen, dan kun je die bij een vaste inrichting door de objectvrijstelling niet in Nederland verrekenen. Bij een dochtervennootschap kan dat ook niet. Maar daar is het verlies wel helder afgebakend binnen een eigen rechtspersoon.
  • Aansprakelijkheid. Een vaste inrichting is geen aparte rechtspersoon. Je Nederlandse onderneming staat dus rechtstreeks in voor verplichtingen en claims uit het buitenland. Een dochtervennootschap schermt dat meestal beter af.
  • Administratieve last per land. Een vaste inrichting vraagt een gescheiden resultaat, lokale aangiftes en vaak lokale loonadministratie. Een dochtervennootschap voegt daar doorgaans een eigen jaarrekening en vennootschapsrechtelijke formaliteiten aan toe. Vergelijk de totale last en kijk niet alleen naar de oprichtingskosten.
  • Duur en omkeerbaarheid. Is de aanwezigheid tijdelijk of projectmatig, dan is een vaste inrichting soms eenvoudiger af te bouwen. Bij een blijvende vestiging verschuift de afweging vaak richting een eigen rechtspersoon.

Welke vorm het voordeligst uitpakt, hangt af van het land, het verdrag en je plannen. Een berekening per scenario geeft meer zekerheid dan een vuistregel.

Vrouw controleert documenten en gebruikt rekenmachine op houten tafel

Veelgestelde vragen

Moet ik een buitenlandse vaste inrichting ook in mijn Nederlandse aangifte opnemen?

Wereldwinst blijft het uitgangspunt van de Nederlandse vennootschapsbelasting. Je neemt het resultaat van de vestiging dus op en haalt het er vervolgens via de objectvrijstelling weer uit. Laat je de vestiging helemaal weg, dan klopt je aangifte niet en kan de inspecteur vragen stellen.

Kan thuiswerken over de grens leiden tot een vaste inrichting?

Thuiswerken leidt niet automatisch tot een vaste inrichting, maar het kan wel. Doorslaggevend is onder meer of de werkplek structureel ter beschikking staat van de onderneming en wat de medewerker daar doet. Een medewerker die vanuit huis contracten sluit, is een groter risico dan iemand die alleen ondersteunend werk doet.

Wat gebeurt er als ik een vaste inrichting te laat ontdek?

Terugwerkende kracht is het grootste risico: de buitenlandse belastingdienst kan over alle jaren sinds de start van de vestiging aanslagen opleggen, vaak met rente en mogelijk boetes. Daarnaast moet je je Nederlandse aangiftes over die jaren mogelijk corrigeren. Hoe streng een land daarin is, verschilt per land.

Geldt de btw-regel voor interne leveringen ook voor de winstbelasting?

Nee, de twee regimes lopen hier uit elkaar. Voor de btw zijn hoofdhuis en vestiging samen één ondernemer, waardoor interne prestaties meestal buiten de btw vallen. Voor de winstbelasting reken je dezelfde prestatie juist tegen een zakelijke vergoeding toe aan de vestiging.

Verandert de uitbreiding van de OSS iets aan de vaste inrichting?

De One Stop Shop gaat over het aangeven van buitenlandse btw bij verkoop aan consumenten, en wordt vanaf 2027 en 2028 verder uitgebreid. Dat beperkt het aantal btw-registraties, maar verandert niets aan de vraag of je een vaste inrichting hebt. De winstbelasting en loonheffing die bij een vestiging horen, blijven gewoon bestaan.

Een vaste inrichting regel je vooraf, niet pas na een controle

Toets per land of je activiteiten een vaste inrichting opleveren voordat je personeel, ruimte of projecten over de grens uitbreidt, en leg de winstverdeling vast voordat de eerste aangifte komt. Dan blijft vaste inrichting buitenland compliance een planbare klus in plaats van een herstelproject over meerdere jaren.

Handen gebruiken rekenmachine op bureau met documenten en mappen voor financiële of boekhoudkundige thema's

Wesselman combineert internationaal fiscaal advies met accountancy, payroll en juridisch advies onder één dak. Door deze disciplines te combineren, kunnen de toets, de winstallocatie, de loonadministratie en de Nederlandse aangifte op elkaar aansluiten. Voor ondernemers in Helmond, Eindhoven en Veldhoven, en voor internationale bedrijven met banden met Nederland, is de logische volgende stap een gesprek over je eigen buitenlandse activiteiten via de pagina fiscaal advies voor internationaal ondernemen.

Hulp nodig bij overname, opvolging of fiscale compliance?

Stel je vraag
Artikel gemaakt met Launchmind